حکومت علویان
آخرین مطالب
امکانات وب
«ابوعلي محمد بلعمي» در سال 352 ق «تاريخ طبري» را از تازي به پارسي برگرداند واثري بر جاي گذارد كه امروزه با نام «تاريخ بلعمي» شناخته ميشود.
كتاب تاريخ بلعمي گرچه يك ترجمه است و از اين نظر، ارتباطي با متناصلي (تاريخ طبري) دارد، اما خود، يك منبع تاريخي كهن ميباشد كه تنها با نيم قرنفاصله، پس از اصلِ آن نگارش يافته است. به ويژه آن كه با نوآوري و ابتكار در پرداختحوادث تاريخي، چهرهاي ديگرسان از تاريخنگاري در قرون نخستين پس از نمايانده است.
تاكنون تاريخ بلعمي به عنوان يكي از نخستين «نثر»هاي به جاي مانده فارسي،پرآوازه بوده است، اما پژوهش حاضر بر آن است كه اين اثر را به عنوان يك «منبعتاريخي» مورد شناسايي قرار دهد.
در اين پژوهش، ابتدا كتاب تاريخ بلعمي ـ به خوديِ خود ـ معرفي ميشود، سپس درمقايسه با اصل (تاريخ طبري)، به طور اجمالي ارزيابي ميگردد تا با شناخت تفاوتهاي، بتوان به كفايتها و كاستيهاي آفريده بلعمي پي برد.
البته در اين جا، غرض از مقايسه ترجمه با اصل، آن نيست كه اثر بلعمي را براساسمعيارهاي امروزين فن «ترجمه» مورد سنجش قرار دهيم و آن را ترجمهاي ضعيف ـ و ياقوي ـ به شمار آوريم؛ زيرا تاريخ بلعمي، با آن كه بنابر تحقيق انجام شده، يك ترجمهكاملاً «آزاد» است، اما از آن رو كه قدمتي تقريباً همپايه با اصل (تاريخ طبري) دارد،همچنان يك منبع تاريخي اصيل خواهد بود كه هرگز نميتوان از گزارشهاي آنچشمپوشي كرد.
افزون بر اين، تاريخ بلعمي كهنترين اثر تاريخي ترجمه شده از تازي به پارسي است.پس از آن، پارسي نگاران بسياري به ترجمه آثار تاريخي عربي پرداختهاند كه شناساييمجموعه آن آثار، ميتواند پژوهشي بس ارزشمند را سامان بخشد و معلوم سازد كه اينآثار ترجمهاي از چه معيارهاي نانوشتهاي كرده و اساساً چه سير تحولي را پيمودهاست؛ سيري كه تاريخ بلعمي در نقطه آغازين آن بوده است.
روش تحقيق و كليات آن: پژوهش حاضر درباره «تاريخ بلعمي»، خود نوعيكتابشناسي است كه براساس «روش تحقيق در تاريخ» انجام ميشود و مشتمل بر دوبخش است: «شناخت از برون» و «شناخت از درون». در اين پژوهش، ابتدا در «شناختاز برون»، مباحثي درباره كتاب تاريخ بلعمي و نگارنده آن ميگردد. سپس در«شناخت از درون» سبك نگارش و شيوه بلعمي در كار ترجمه شناسايي ميشود و نيزچند قطعه از متن تاريخ بلعمي ـ به عنوان ترجمه ـ با اصل (تاريخ طبري) مقايسه وارزيابي ميگردد.
كتاب تاريخ بلعمي گرچه يك ترجمه است و از اين نظر، ارتباطي با متناصلي (تاريخ طبري) دارد، اما خود، يك منبع تاريخي كهن ميباشد كه تنها با نيم قرنفاصله، پس از اصلِ آن نگارش يافته است. به ويژه آن كه با نوآوري و ابتكار در پرداختحوادث تاريخي، چهرهاي ديگرسان از تاريخنگاري در قرون نخستين پس از نمايانده است.
تاكنون تاريخ بلعمي به عنوان يكي از نخستين «نثر»هاي به جاي مانده فارسي،پرآوازه بوده است، اما پژوهش حاضر بر آن است كه اين اثر را به عنوان يك «منبعتاريخي» مورد شناسايي قرار دهد.
در اين پژوهش، ابتدا كتاب تاريخ بلعمي ـ به خوديِ خود ـ معرفي ميشود، سپس درمقايسه با اصل (تاريخ طبري)، به طور اجمالي ارزيابي ميگردد تا با شناخت تفاوتهاي، بتوان به كفايتها و كاستيهاي آفريده بلعمي پي برد.
البته در اين جا، غرض از مقايسه ترجمه با اصل، آن نيست كه اثر بلعمي را براساسمعيارهاي امروزين فن «ترجمه» مورد سنجش قرار دهيم و آن را ترجمهاي ضعيف ـ و ياقوي ـ به شمار آوريم؛ زيرا تاريخ بلعمي، با آن كه بنابر تحقيق انجام شده، يك ترجمهكاملاً «آزاد» است، اما از آن رو كه قدمتي تقريباً همپايه با اصل (تاريخ طبري) دارد،همچنان يك منبع تاريخي اصيل خواهد بود كه هرگز نميتوان از گزارشهاي آنچشمپوشي كرد.
افزون بر اين، تاريخ بلعمي كهنترين اثر تاريخي ترجمه شده از تازي به پارسي است.پس از آن، پارسي نگاران بسياري به ترجمه آثار تاريخي عربي پرداختهاند كه شناساييمجموعه آن آثار، ميتواند پژوهشي بس ارزشمند را سامان بخشد و معلوم سازد كه اينآثار ترجمهاي از چه معيارهاي نانوشتهاي كرده و اساساً چه سير تحولي را پيمودهاست؛ سيري كه تاريخ بلعمي در نقطه آغازين آن بوده است.
روش تحقيق و كليات آن: پژوهش حاضر درباره «تاريخ بلعمي»، خود نوعيكتابشناسي است كه براساس «روش تحقيق در تاريخ» انجام ميشود و مشتمل بر دوبخش است: «شناخت از برون» و «شناخت از درون». در اين پژوهش، ابتدا در «شناختاز برون»، مباحثي درباره كتاب تاريخ بلعمي و نگارنده آن ميگردد. سپس در«شناخت از درون» سبك نگارش و شيوه بلعمي در كار ترجمه شناسايي ميشود و نيزچند قطعه از متن تاريخ بلعمي ـ به عنوان ترجمه ـ با اصل (تاريخ طبري) مقايسه وارزيابي ميگردد.
منبع:
نوشته شده در جمعه دوازدهم آبان ۱۳۹۶ساعت 17:1  توسط محیا سادات اطیابی
|
ما را در سایت حکومت علویان دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 50